Gdy palet przybywa z miesiąca na miesiąc, w każdej firmie pada to samo pytanie: zostać przy folii ręcznej czy kupić owijarkę i przejść na folię stretch maszynową? Od tej decyzji zależy czas pracy ludzi na hali, zużycie folii stretch na każdą paletę i to, w jakim stanie towar dojeżdża do odbiorcy. Produkujemy oba rodzaje folii, więc pokażemy różnice bez namawiania na jedno rozwiązanie.
Krótka odpowiedź: folia stretch ręczna ma nawój 1-3 kg i sprawdza się przy kilku, kilkunastu paletach dziennie oraz towarach o nieregularnych kształtach. Folia stretch maszynowa ma nawój do 18,2 kg netto, pracuje na owijarce przy stałym naciągu i wygrywa przy dużej skali wysyłek, gdy liczy się powtarzalne zabezpieczenie i kontrola zużycia folii.
Czym różni się folia stretch ręczna od maszynowej
Oba rodzaje folii stretch są z tego samego materiału, ale każdy jest przeznaczony do innej pracy.
Folia stretch ręczna ma nawój od 1 do 3 kg, bo pracownik trzyma go w dłoni albo w podajniku i obchodzi z nim paletę. Jest dostępna w grubościach od 10 do 30 µm. Napięcie folii nadaje pracownik, więc zależy ono od jego siły i wprawy.
Folia stretch maszynowa ma nawój od 5 do 18,2 kg netto i jest przeznaczona do owijarek półautomatycznych i automatycznych, talerzowych i ramieniowych. Grubości to 10, 12, 15, 17, 20, 23 i 30 µm, a naciąg roboczy wynosi 180%. Ciężki nawój oznacza, że maszyna długo pracuje bez wymiany folii.
Standardowa szerokość obu folii to 500 mm, a wersję 450 mm dobieramy do węższych prowadnic i niskich palet. Obie są dostępne w wersji transparentnej, w kolorze czarnym i w kilku innych kolorach.
| Cecha | Folia stretch ręczna | Folia stretch maszynowa |
|---|---|---|
| Waga nawoju | 1-3 kg | 5-18,2 kg netto |
| Grubość | 10-30 µm | 10-30 µm |
| Szerokość | 450 / 500 mm | 450 / 500 mm |
| Naciąg | zależy od pracownika | 180%, Power 220-350% |
| Powtarzalność | zmienna, zależy od osoby i zmiany | stała, ustawiona w programie |
| Zastosowanie | mniejsze ilości, nietypowe ładunki | duża skala, powtarzalne serie |
Ręcznie można pracować także folią pre-stretch, czyli folią rozciągniętą wstępnie na etapie produkcji. Ma od 6 do 11 µm, nawój 300 albo 600 m i wymaga od pracownika znacznie mniejszej siły.
Czynnik 1: przy jakiej liczbie palet opłaca się owijarka?
Ręczne owijanie palety to kilka okrążeń z nawojem w dłoni. Przy kilku paletach dziennie to nie problem i dla mniejszych firm ręczna folia stretch często w zupełności wystarcza. Przy kilkudziesięciu paletach owijanie zajmuje dużą część zmiany, a w dni szczytowe, na przykład przy wysyłkach na koniec miesiąca, robi się z niego wąskie gardło.
Automatyzacja zmienia cały proces: pracownik podstawia paletę, zakłada folię i uruchamia program, a w tym czasie przygotowuje kolejny ładunek. Dlatego maszynowa folia stretch jest standardem w centrach logistycznych, centrach dystrybucyjnych i hurtowniach, gdzie liczy się wydajność.
Wniosek: przy dużej i stałej liczbie palet folia stretch maszynowa z owijarką oszczędza czas ludzi. Przy pojedynczych, nieregularnych wysyłkach ręczna folia nadal jest najprostsza.
Czynnik 2: która folia zużywa mniej materiału na paletę?
Najważniejszy koszt to nie najniższa cena kilograma folii, ale to, ile folii zużywasz na zabezpieczenie jednej palety. Przy owijaniu ręcznym każdy pracownik naciąga folię inaczej i robi inną liczbę okrążeń, więc zużycie różni się między osobami i zmianami. Trudno je też zmierzyć.
Najważniejszy koszt to nie cena kilograma folii, ale to, ile folii zużywasz na jedną paletę.
Maszyna pracuje na stałym naciągu i stałej liczbie owinięć. Zużycie da się zmierzyć i obniżyć: zmienić program, grubość albo rodzaj folii. Przy ciężkich ładunkach sprawdza się folia Power: pięć warstw z polimerami wzmacniającymi i naciąg roboczy 220-350% zamiast 180% standardowej folii stretch maszynowej. Wyższa rozciągliwość oznacza oszczędność materiału: przy naciągu 300% każdy metr folii z nawoju wydłuża się do czterech metrów na ładunku.
Dane wykresu w tabeli
| Naciąg | Metry na ładunku z 1 kg |
|---|---|
| 0% | 95 m |
| 100% | 189 m |
| 180% | 265 m |
| 220% | 302 m |
| 250% | 331 m |
| 300% | 378 m |
| 350% | 425 m |
Skalę widać na prostym przykładzie: jeśli na każdej palecie zużywasz o 50 g folii za dużo, przy 100 paletach dziennie i 250 dniach pracy daje to 1,25 t folii rocznie.
Metry z nawoju policzysz wzorem: długość [m] = masa netto [g] / (0,92 × szerokość [cm] × grubość [cm]) / 100. W porównaniu ofert pozwala on zestawić folie różnej grubości i masy na jednej podstawie.
Wniosek: folia stretch maszynowa daje kontrolę nad zużyciem. Jeśli maszyny jeszcze nie ma, zużycie przy pracy ręcznej obniży pre-stretch.
Czynnik 3: która folia lepiej stabilizuje ładunek w transporcie?
O stabilności palety decyduje równe napięcie folii i powtarzalny schemat, a nie tylko grubość folii. Przy pracy ręcznej jedna paleta jest mocno ściągnięta, następna słabiej, bo pracownik jest pod koniec zmiany zmęczony. Maszyna powtarza ten sam program na każdym ładunku: liczbę owinięć na dole i na górze, naciąg i prędkość. Równe owinięcie lepiej chroni produkty przed przesunięciem, uszkodzenia kartonów zdarzają się rzadziej, a folia daje ochronę przed kurzem, zabrudzeniem i wilgocią.
Dla firm, które mają reklamacje z transportu, przejście na folię stretch maszynową często porządkuje sprawę bez zwiększania grubości.
Wniosek: maszynowa folia stretch daje powtarzalne zabezpieczanie ładunków. Ręczna sprawdza się przy pojedynczych, trudnych paletach, które doświadczony pracownik owinie z wyczuciem.
Czynnik 4: co z ergonomią pracy?
Praca z ręczną folią stretch to schylanie się przy podstawie palety, sięganie nad głowę przy wysokich ładunkach i dziesiątki okrążeń dziennie. Przy wielu paletach obciąża plecy, barki i nadgarstki. Owijarka przejmuje tę pracę, a pracownik tylko obsługuje urządzenie. Nawój maszynowy jest cięższy, ale zmienia się go rzadko.
Jeśli zostajesz przy pracy ręcznej, odciążenie daje pre-stretch: lżejszy nawój i mniejsza siła potrzebna do naciągu. Ręczna folia daje za to elastyczność: można nią owinąć paletę w dowolnym miejscu magazynu.
Folia stretch ręczna czy maszynowa: jak wybrać
Folia stretch ręczna (albo pre-stretch), jeśli:
- owijasz kilka, kilkanaście palet dziennie, w różnych miejscach magazynu,
- masz dużo towarów o nieregularnych kształtach, które trudno ustawić na maszynie,
- nie planujesz teraz zakupu owijarki, ale chcesz ograniczyć zużycie folii.
Folia stretch maszynowa, jeśli:
- każdego dnia wysyłasz stałą, dużą liczbę palet,
- zależy Ci na powtarzalnym zabezpieczeniu i mniejszej liczbie reklamacji z transportu,
- masz owijarkę albo planujesz ją kupić i chcesz dobrać do niej parametry folii.
W wielu firmach najlepiej działa połączenie: główny strumień palet na maszynie, a folia ręczna do nietypowych wysyłek.

Jak pomagamy przy zmianie folii
Jako producent folii stretch dobieramy folię do ładunku i do konkretnej maszyny:
- dobór przez technologa: rozmawiamy o ładunkach, owijarce i trasach, a potem proponujemy grubość i rodzaj folii,
- nawój w dowolnej wadze: tuleje produkujemy sami, więc przygotujemy nawój ręczny albo maszynowy w wadze, której potrzebujesz, także w wersji coreless bez tulei,
- partia testowa: sprawdzasz folię na swoich paletach i swojej maszynie, zanim zamówisz pełną dostawę,
- bezpłatny audyt pakowania: około 90 minut na hali i raport w ciągu 5 dni z kosztem owinięcia palety i rekomendowanym wariantem folii,
- dostawy według harmonogramu własną flotą.
Najczęstsze pytania
Czy folię maszynową można owijać ręcznie, gdy owijarka stoi?
Nawój maszynowy waży do 18,2 kg netto, więc praca nim z ręki jest niewygodna. Lepiej mieć na magazynie zapas folii ręcznej albo pre-stretch na czas postoju maszyny.
Kiedy przejść z folii ręcznej na maszynową?
Gdy ręczne owijanie zajmuje dużą część zmiany, rośnie liczba reklamacji z transportu albo liczba palet dziennie stale rośnie. Nasz technolog na podstawie liczby palet i rodzaju ładunku podpowie, czy to dobry moment.
Jak dobrać folię stretch maszynową do owijarki?
Liczy się typ urządzenia, jego naciąg, szerokość prowadnicy, waga i kształt palet oraz trasa. Grubość i rodzaj folii sprawdzamy na partii testowej.
Chcesz porównać obie folie na swoich paletach? Opisz ładunki w zapytaniu ofertowym, a technolog dobierze folię stretch ręczną albo maszynową do Twojej skali pakowania.

O autorze
Łukasz Zębala
Technolog produkcji, Dominopack
Na co dzień ustawia parametry naszej produkcji i zna maszyny pakujące od strony nastaw. Dobiera folię maszynową, folię Power i tuleje techniczne. Podczas bezpłatnego audytu pakowania przyjeżdża na halę z wagą, mikrometrem i stoperem i ogląda pakowanie przy pracującej owijarce.
